พัฒนาการ 6 ระดับ
admin on พฤศจิกายน 29th, 2008
มาอัพซะที หลังจากติดค้างไว้นานเป็นเดือน จนต้องมีแฟนขับจากตะวันออกกลางมากระตุ้น =_=”
จากครั้งที่แล้ว ที่ได้เกริ่นไว้ถึงเรื่องการแบ่งระดับของพัฒนาการ วันนี้เราจะเริ่มมาทำความรู้จักและทำความเข้าใจกับพัฒนาการในแต่ละขั้นกัน ข้อเขียนทั้งหมดนี้คัดลอกและเรียบเรียงมาจากหนังสือของคุณพุทธิตา ค่ะ
ในเรื่องของการแบ่งระดับพัฒนาการนั้น คุณหมอกรีนสแปนและคณะ ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญและเป็นผู้ริเริ่มการทำ floor time ได้ร่วมกันสร้างแบบประเมินที่เรียกว่า Functional Emotional Development โดยแบ่งพัฒนาการเป็น 6 ระดับ ซึ่งจะเป็นพื้นฐานสำคัญของการมีสัมพันธภาพ การสื่อสาร และการคิดของเด็ก ดังนี้
1. สงบ สนใจ จดจ่อ (0-3 เดือน) ทารกเกิดใหม่จะต้องเรียนรู้ที่จะปรับตัวให้เข้ากับโลภายนอก ครรภ์ของแม่ แสง สี เสียง และสัมผัส สัมผัสอันอ่อนละมุน น้ำเสียงที่นุ่มนวล ใบหน้าที่ยิ้มแย้มของผู้ใกล้ชิด จะทำให้ทารกพึงพอใจ และค่อยๆเรียนรู้ที่จะตอบสนองต่อสิ่งเร้า และเริ่มแยกแยะสัมผัสรอบตัวได้
2. สร้างสัมพันธภาพกับคนรอบข้าง (เริ่ม 2-5 เดือน) การเลี้ยงดูใกล้ชิดจะทำให้เขาเริ่มสนใจและผูกพันกับคนรอบข้าง เด็กจะชอบเมื่อมีคนทักทาย มาเล่นด้วย และค่อยๆแยกความสุขในการเล่นกับคน กับความสนใจของเล่นต่างๆ
3. พัฒนาภาษากาย (เริ่ม 4-9 เดือน) โดยทั่วไปเมื่อทารกอายุราว 3 เดือน จะเริ่มแสดงอารมณ์ให้ผู้ใกล้ชิดรับรู้ เมื่อผู้ใกล้ชิดตอบสนองเขา เช่น ยิ้มตอบเขา ทารกก็จะยิ้มกลับไปอีก เท่ากับว่ามีการโต้ตอบกลับไปกลับมา
4. สื่อสารเพื่อแก้ปัญหา (เริ่ม 9-18 เดือน) เด็กจะเริ่มใช้การสื่อสารไปมาระหว่างเขากับผู้ใหญ่ เพื่อแก้ปัญหาให้เขา เช่น กางแขนให้อุ้ม พอแม่อุ้มแล้วเขาก็จะโยกตัวไปมาเพื่อให้แม่ออกเดิน หรือจูงมือแม่ไปที่ประตู ส่งเสียงและแสดงกริยาอาการให้รู้ว่าอยากออกไป เมื่อออกนอกบ้านได้แล้วก็ชี้ไปที่ชิงช้า เพื่อบอกให้รู้ว่าอยากเล่น เป็นต้น
5. สื่อด้วยสัญลักษณ์ (เริ่ม 18-30 เดือน) เด็กจะเริ่มสั่งการกล้ามเนื้อรอบๆปากและกล่องเสียงได้ และจะเริ่มสื่อสารด้วยคำพูด เป็นคำที่มีความหมาย และใช้เพื่อการสื่อสารจริงๆ ไม่ใช่แค่การออกเสียงลอยๆหรือพูดลอยๆ และจะเริ่มรู้จักการเล่นสมมติ
6. เชื่อมโยงเหตุและผล (เริ่ม 30-48 เดือน) เด็กปกติที่มีอายุสองขวบครึ่ง จะเริ่มเชื่อมโยงคำ วลี และประโยคเข้าด้วยกัน เช่น”แม่ ไหนรถ” และสามารถตอบเมื่อแม่ถาม “ไหนล่ะ” ว่า “นี่ไง” การเชื่อมโยงเป็นการนำความคิดผู้อื่นมาเสริมต่อเข้ากับความคิดตนเอง ซึ่งจะช่วยให้เด็กเข้าใจความเป็นจริงด้านต่างๆดีขึ้น และช่วยแยกระหว่างความจริงในโลกภายนอกกับโลกในความคิดของตัวเขาเองได้ชัดเจน ขึ้น เด็กทั่วไปจะมีพัฒนาการระดับ 6 เต็มขั้น เมื่ออายุได้ 4-5 ขวบ และจะพร้อมสำหรับพัฒนาการระดับถัดไป โดยมาก พัฒนาการระดับนี้จะมาพร้อมๆกับคำถาม “ทำไม” ของเด็ก
ยังมีรายละเอียดปลีกย่อยของแต่ละขั้นพัฒนาการอีกมาก ซึ่งเราจะนำมาขยายความต่อในโพสต์ต่อๆไปค่ะ (หวังว่าคงไม่อู้อีกนะ อิอิ)
